Op bezoek bij Herstel op Poten van Clara op PsychoseNet.nl

Clara en Vlinder waren bij ons op bezoek. Clara heeft een mooie blog geschreven over ons en de Topdogtraining‬ met hulphonden‬ op‪ PsychoseNet‬.

Op bezoek bij Herstel op Poten

Met Vlinder ga ik vandaag met de trein naar Utrecht. Vlinder werkt aan haar herstel en ik ben als
psycholoog daarbij betrokken. Tijdens onze samenwerking kwamen we erachter dat we allebei gek zijn van honden. Toen ik ergens las over Herstel op Poten wilde ik er heen en ik stelde Vlinder voor met me mee te gaan. En zo komt het dat we op weg zijn naar Enik Recovery College (www.enikrecoverycollege.nl) waar Trainer Dafne een ruimte kan gebruiken voor haar werk met hulphonden Sia en Karel.

Het is eind april maar ontzettend koud en nat. We komen verkleumd aan maar ontdooien gelijk door de warme ontvangst. Dafne regelt alvast de lunch en koffie en neemt ons mee naar een ruimte waar we een privé workshop van haar zullen krijgen. Vlinder en ik zijn razend nieuwsgierig naar de honden maar we moeten nog even geduld hebben. We krijgen eerst uitleg over wat we straks gaan doen en we maken verder kennis met elkaar onder het genot van cappuccino. We hebben van alles te vragen en Dafne legt geduldig uit.

We delen alle drie een paar dingen gemeenschappelijk: we hebben zelf ervaring met omgaan met psychische kwetsbaarheid en herstel en we zijn gek van honden

Dat praat makkelijk. Dafne kent uit eigen ervaring de kracht van dieren in haar herstelproces. Dat heeft er mede voor gezorgd dat ze zover is gekomen als ze nu is met haar eigen bedrijf Herstel op Poten. Maar ze merkte ook, dat als ze haar honden meenam naar haar werk als activiteitenbegeleidster, cliënten spontaan actiever werden. Door de honden werd een ander appèl gedaan, het accent kwam te liggen op wat mensen nog wilden en konden.

Dafne is op zoek gegaan hoe ze haar eigen herstelervaringen met honden, en wat ze bij anderen had gezien, zo goed mogelijk professioneel zou kunnen inzetten. Ze kwam uit bij de methodiek van Topdog Honden SOVA (sociale vaardigheidstraining). Deze training heeft in 2007 de innovatieprijs in de Geestelijke Gezondheidszorg ontvangen voor de best uitgewerkte nieuwe en innovatieve methodiek. Dafne heeft deze training succesvol gevolgd en samen met haar gecertificeerde hulphonden Sia en Karel werd Herstel op Poten een feit.

Maar nu eerst aan de slag.

We gaan aan het werk met grenzen stellen en bewaken

Vlinder en ik zitten op een stoel, rechtop met onze handen in knuistjes op de knieën. Het moment dat we kennis gaan maken met de honden komt dichtbij. Dafne legt uit dat we veel kunnen leren over onszelf van de reacties van honden. Honden lezen onze lichaamstaal en reageren direct op onze spanningen en emoties. En met deze relatie tussen mens en dier kunnen we ons voordeel doen. Hoe dat werkt wordt al snel duidelijk als hulphond Sia de kamer in komt. Sia is een leergierige dame die vroeger als zwerfhond op straat heeft geleefd. Ze kent hierdoor de hondentaal en -regels als de beste. Ze scant Vlinder en mij, loopt wat om ons heen en besnuffelt ons. We hebben de opdracht gekregen ervoor te zorgen dat ze niet op ons springt of onze handen wegduwt.

Het gaat Vlinder uitstekend af, Sia geeft haar terug wat ze uitstraalt, rust en vastbeslotenheid. Sia lijkt even van plan omhoog te komen maar Vlinder staat op van haar stoel waardoor gelijk duidelijk is voor Sia waar de grens ligt. Ze gaat liggen bij de stoel, de posities zijn helder.

Bij mij loopt het anders

Ook mij geeft Sia terug wat ik uitstraal. Want ook al probeer ik mij aan de opdracht te houden, Sia klimt op zeker moment bovenop me en ik ben te laat met opstaan om mijn grens aan te geven. Ik moet er om lachen want ik herken onmiddellijk waar ik zelf thuis vaak tegenaan loop. Met twee kinderen en drie honden is het vaak chaos waarbij de moeite die ik heb met op tijd en consequent te zijn met grenzen een grote rol speelt.

Even later gaat zachtaardige en enthousiaste Sia weg en komt Karel. We krijgen hondensnoepjes in onze knuisten en weer is het oefenen geblazen met grenzen. Karel is een stoere reu met een groot hart. Hij werkt heel graag voor mensen, wat te zien is aan zijn staart die onophoudelijk kwispelt. Deze keer lukt het Vlinder en ook mij onze koekjes nog even bij ons te houden terwijl Karel kennis met ons maakt. Hierna oefenen we met het geven van de koekjes op onze voorwaarden. En dan is er ook nog tijd om lekker te dollen en te spelen met Karel die onze handen met zijn grote tong nog even wast. Hij wil ook wel voor ons poseren als een staatshoofd op een stoel. Dan nemen we afscheid van lieve en vrolijke Karel.

Vlinder en ik zijn allebei enthousiast en genieten van de honden en de begeleiding van Dafne. Het geeft ons energie. We bespreken onze ervaringen na en kunnen ons nu nog beter voorstellen hoe deze manier van werken kan bijdragen aan herstel. Vlinder geeft aan dat het haar enorm goed doet te merken waar haar kracht ligt, in het contact met de honden. In een situatie die maar 10 minuten duurde merkte ze duidelijk te kunnen zijn, ruimte in te durven nemen, zelfvertrouwen te voelen.

Ik zelf denk aan de rol van dieren tijdens mijn leven

Het is niet voor niks dat ik zelf drie honden heb. En ik zie in gedachte een aantal mensen voorbij komen die worstelen met (zelf)stigma, gebrek aan zelfvertrouwen, spanningen waarvan ik denk dat deze methode hen veel zou kunnen opleveren, net als Vlinder nu al aangeeft.

Tijdens een heerlijke lunch in de kantine van Enik Recovery College vertelt Dafne verder over haar werk met Herstel op Poten en beantwoordt geduldig nog meer van onze vragen.

Naast onze persoonlijke ervaringen, is het goed te weten dat Topdog Honden SOVA Training een diergeleide hulpverlening in Gelderland is ontwikkeld en geschreven door Lindenhout Jeugdzorg, GGNet Zutphen en Mens & Hond Consultancy. De methode is beschreven door een commissie die bestaat uit drie gedragswetenschappers, een manager en twee kynologen(hondendeskundigen).

7 belangrijke kenmerken van trainen met honden:

  1. Deelnemers leren een hond te begeleiden, ze worden vertrouwd gemaakt met hondentaal en hondengedragsregels. Honden reageren op commando’s, maar bij bluf, inconsequentie, twijfel, gebrek aan sensitiviteit en contact gaan ze klieren en zijn ze ongehoorzaam. De deelnemer gaat onder begeleiding oefenen met invloed te kunnen uitoefenen op de hond. Bij voldoende overwicht gaat de hond naast luisteren, ook handelen ter ondersteuning van de rust en welzijn van de deelnemer.
  2. Deelnemers krijgen meer zelfinzicht in contact met de hond en met hulp van de trainer die helpt wat er gebeurt te begrijpen. Binnen dit proces kan een tijdelijke maar veilige hechting ontstaan tussen deelnemer en hond welke helend kan werken en waarin de deelnemer kan oefenen met nieuw gedrag.
  3. De hond helpt deelnemer met emoties om te gaan, deze te uiten en daarna te ontspannen. Honden doen dit van nature onderling om rust, evenwicht in de roedel te bewaren. Dat komt de veiligheid binnen de gehele roedel ten goede. Dit gedrag vertonen ze ook naar mensen.
  4. Betekenisvolle ervaringen met een hond zorgen ervoor dat de concentratie van het hormoon oxytocine in het bloed stijgt en het lichaam meer endorfine aanmaakt. Beide stoffen zorgen ervoor dat je je lekkerder gaat voelen (in studies aangetoond).
  5. Omgang met honden verlaagt de bloeddruk en de concentratie van stresshormonen in het bloed bij mensen (in studies aangetoond).
  6. Omdat een hond uitgelaten moet worden, komen mensen – ook tijdens de trainingen – buiten en worden regelmatig aangesproken door anderen. Dit levert goede oefensituaties op voor sociale vaardigheden.
  7. Het opdoen van succeservaringen tijdens de training in het omgaan met de hond en het krijgen van positieve feedback door de trainer vergroten het zelfvertrouwen en beïnvloeden het zelfbeeld van de deelnemer.

We zijn onder de indruk van wat we vandaag gezien, gevoeld en gehoord hebben. Dankbaar nemen we afscheid van Dafne en wensen haar veel succes met haar HERSTEL op POTEN. We zouden wensen dat er door het hele land mensen als Dafne zijn met honden als Sia en Karel. Zodat veel meer mensen, jong en oud, gebruik kunnen maken van deze prachtige methodiek bij hun herstelproces.

Voor meer informatie kijk op www.hersteloppoten.nl

Workshop Topdog 1 april: Je ‘IK’ versterken samen met ’n hulphond…

Altijd al willen ervaren hoe een Topdog training met een hulphond kan bijdragen aan je ‘IK’ te versterken? En ben je nieuwsgierig hoe een hulphond je kan ondersteunen om meer grip op je leven te krijgen en voor jezelf te blijven staan ten opzichte van de ander en in de maatschappij? Dat kan!

Op 1 april 2016 organiseert Herstel op Poten een interactieve kennismakingsworkshop Topdog tijdens de Week van de psychiatrie Het thema van deze week gaat over zelfregie en heeft als titel: ”Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen.”

Wat gaan wij doen:
Onder het genot van koffie en thee zullen wij met elkaar kennismaken en vertellen wat een Topdog training inhoudt en op welke gebieden deze training je kan ondersteunen. Je maakt kennis met Karel en Sia onze psycho-sociaal hulphonden. De workshop wordt afgesloten met een lunch en is er de mogelijkheid om vragen te beantwoorden.

Door een Topdogtraining te doen, ga je je beter voelen en beter over jezelf denken. Ook word je rustiger, duidelijker en handiger als je met andere mensen omgaat. En je leert je beter te beheersen.

Wanneer:Sia wereldbol
Vrijdag 1 april 2016 om 11.00 uur tot 13.00 uur, inclusief lunch.

Kosten:
Geen

Waar:
In zaal 3 van Enik Recovery College, Vaartscherijnstraat 51, 3523 TB Utrecht.

Aan deze workshop kunnen maximaal 8 personen deelnemen. Graag opgeven via het onderstaande contactformulier vóór woensdag 30 maart 2016. Vol = vol.

Voor vragen of meer informatie neem contact op met Herstel op Poten via telefoonnummer: 06-34 34 62 14. Meer lezen over de training? Klik op deze link: brochures.

 

Zorgen voor kansen door samen te werken…

Het Topdog-traject is (nog steeds) een innovatief product binnen de hulpverlening met veel persoonlijke en maatschappelijke kansen voor de deelnemers.

CertificeringOm zo min mogelijk wachtlijsten te creëren werken wij graag samen met collega’s uit het werkveld.
Vandaag heeft Herstel op Poten een traject afgesloten binnen Lijn5 – LVB en Jeugdzorg te Utrecht voor onze samenwerkingspartner CoHond.

Er scheen in dit traject letterlijk en figuurlijk de zon op groei. Groeien in zelfvertrouwen, opkomen voor jezelf, duidelijker zijn in stem en met je houding en minder lang boos zijn. Het is elke keer weer zo bijzonder om te zien wat de kracht is van de psycho-sociaal hulphond en de Topdog Honden SOVA training.

Onze gecertificeerde psycho-sociale hulphonden ondersteunen mensen in alle leeftijden bij hun persoonlijk en maatschappelijk herstel. 

Onze nieuwe brochure staat online: persoonlijke en maatschappelijke kansen door Topdog

Persoonlijke-en-maatschappelijke-kansen-door-de-Topdog-Honden-SOVA-TrainingDeze brochure is bedoeld voor ouders, verzorgers, leerkrachten, gezinsvoogden en andere beroepsmatige verwijzers. In deze brochure lees je meer over:

  • de methodiek;
  • de meerwaarde voor deelnemers;
  • de financiële waarde;
  • de meerwaarde ten opzichte van de maatschappij, zoals geschetst in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), jeugdwet en justitie.

De brochure is te bekijken via de onderstaande link:
Brochure persoonlijke en maatschappelijke kansen met Topdog.

 

 

Onze gecertificeerde psychosociale hulphonden ondersteunen mensen in alle leeftijden bij hun persoonlijk en maatschappelijk herstel. Meer lezen over de toegevoegde waarden van onze diergeleide interventies en Topdog training? Kijk op onze website www.hersteloppoten.nl en/of volg ons op Facebook, Twitter of Instagram.

Wat wij van de natuur kunnen leren…

Ik zat samen met de deelnemer en haar gezin aan de koffie. Naar buiten kijkend zagen wij dikke vlokken sneeuw uit de lucht vallen. Na wat verbolgen kreten en nadat onze ogen weer in ons hoofd zaten, hadden wij de kern weer te pakken. Weer of geen weer, wij gaan ervoor.

Niet alles loopt zoals wij het in het leven wensen.

Als de deelnemer genoeg overwicht heeft op de hond staat afgelijnd trainen in een hondenlosloopgebied tijdens sessie 9 op het programma.

Sessie 9

In de natuur trainen vraagt behoorlijk wat meer dan binnen trainen. Laat staan afgelijnd!

Zowel de hond als de deelnemer zijn buiten sneller afgeleid door omgevingsprikkels. Je komt honden, mensen en andere dieren tegen waarop de hond reageert. De neus van de hond ruikt van alles.

Tijdens het trainen en de wandeling moet je snel schakelen en op het juiste moment reageren op situaties. En daarbij ook nog de rust bewaren, assertieve gewichtigheid hebben in je commando’s en overzicht houden. In sessie 9 ben je als deelnemer kei hard aan het werk.

Kijk die blije Sia is reageren op het commando hier. Overduidelijk is te zien dat ze de leiderschapskwaliteiten van de deelnemer serieus neemt. En dat is een van de mooiste complimenten die je via een hond mag ontvangen.

Wat ook een mooie ervaring was… wij hadden nog geen stap gezet in het hondenlosloopgebied of de zon brak door. Zo zie je maar weer wat wij van de natuur kunnen leren.

Soms krijg je toch ineens wat je wenst.

Onze hulphonden ondersteunen jong en oud bij hun persoonlijk en maatschappelijk herstel. Meer lezen over de toegevoegde waarden van onze diergeleide interventies en Topdog training? Kijk op onze website www.hersteloppoten.nl en/of volg ons op Facebook, Twitter of Instagram.

Een volwaardig teamlid erbij…

Om de veiligheid van de deelnemers te waarborgen, worden onze honden voordat zij aan het werk gaan gecertificeerd als psycho-sociale hulphond.

IMG_1559

Om dit certificaat te behalen moet de hond een aantal testen ondergaan. Er wordt zorgvuldig gekeken naar het gedrag van de hond.
Is de hond evenwichtig genoeg? Is de hond vrij van agressie, nervositeit en angst? En hoe gehoorzaam is de hond?

Als de hond deze basiscertificering heeft behaald, volgt elk jaar een her-certificering om te kijken of de hond nog steeds geschikt is voor het werk. Hun evenwichtigheid en gehoorzaamheid wordt dan weer flink onder de loep genomen.

Sia (foto hierboven) is al een tijdje gecertificeerd aan het werk en Karel (foto rechtsonder) was in opleiding. Hij ging af en toe mee naar de trainingen om te oefenen en te wennen.

Donderdagmiddag was het zover. Sia had haar her-certificering en Karel zijn allereerste certificering: de basiscertificering. Beide zijn ze met vlag en wimpel geslaagd! IMG_1564

Sia mag haar carrière voortzetten en Karel is student af. Hij is nu officieel psycho-sociale hulphond en mag zijn carrière bij Herstel op Poten gaan starten als co-trainer.

Zowel Sia als Karel zijn voor een brede groep mensen inzetbaar. Een flinke beloning hebben zij beide dik verdiend. Karel heeft dan ook enorm met zijn trofee lopen pronken.

Meer lezen over het werk wat onze honden doen? Kijk op www.hersteloppoten.nl of volg Karel en Sia via Facebook, Twitter of Instagram.

Dankbaar op naar 2016…

Als het einde van 2015 in zicht komt, sta ik stil bij wat 2015 ons heeft gebracht.
De laatste twee jaar ben ik bezig geweest met de mijn wens als zelfstandige te werken met honden in de hulpverlening. Dat heb je niet zo 1, 2, 3 gedaan.

Je moet goed geschoold zijn en geschikte honden hebben. Je moet alles weten wat er nodig is voor een onderneming. Dus moet je ook informatieavond bijwonen van de belastingdienst en KVK. (Gelukkig had ik een metgezel die van deze saaie maar noodzakelijke bijeenkomsten een feestje maakte.) Je moet je huisstijl, administratie, websiteteksten en dergelijk op poten krijgen. Daar zit echt heel veel tijd en 2015 was hier het jaar voor.

Sia de psycho-sociale hulphond

Sia, psycho-sociale hulphond

Sia is sinds maart 2014 in ons midden. Vanaf die tijd zijn wij samen flink aan het trainen gegaan. Aan het begin van het jaar was Sia klaar voor haar keuring als psycho-socialehulphond. Met vlag en wimpel heeft zij haar certificaat behaald.

Wij waren al een tijdje op zoek naar een tweede hond. Een maatje voor Sia en om ons team in de toekomst te versterken. De nieuwe hond moest anders zijn in karakter en gedrag dan Sia. Eind januari viel ons oog op Rocky. Buiten zijn naam was hij alles wat wij zochten en is hij bij ons als Karel komen wonen.

Karel, psycho-sociale hulphond in opleiding

 

Samen met Sia en mijn ‘proef-cliënt’ kon ik van start met het vervolg van de basisopleiding de coachingsopleiding. Knap hoor, elke keer reisde hij mee naar Doetichem. Dit is toch zo’n kleine drie uur reistijd en nog eens een training van één uur. Na het afronden van de coachingsopleiding was het dan eindelijk zover. Ik kon mij inschrijven bij de KVK en Herstel op Poten was een feit.

Samen met mijn oude klasgenoten van de opleiding hebben wij heel wat cursussen en lezingen bijgewoond. Met als uitblinker de workshop Roedelmethode.
Ook heb ik diverse congressen mogen bijwonen. Ik genoot van de nieuwe ontwikkelingen, om nieuwe mensen te ontmoeten en andere leerzame werkstijlen te zien.

Tijdens de trainingen ontmoet ik bijzondere mensen, ieder met zijn eigen ‘vlekje’. Ik ben ongelooflijk trots op deze deelnemers en op mijn maatschappelijke stagiaire. Ik geniet van hun openheid, vertrouwen, inzet en groei!

Al met al het was een bevlogen jaar. Leerzaam, uitdagend en spannend plezierig. Tja en ook soms pittig, het is allemaal nieuw. Ik merkte dat ik bij elke stap, mensen op mijn pad tegenkwam die mij weer verder op weg hielpen.
Ik heb collega´s uit het werkveld leren kennen en waar ik fijn mee kan sparren en samenwerk.

Terugkijkend op 2015 ben ik tevreden en enorm dankbaar voor de steun, hulp,
vertrouwen, kansen en ontwikkeling.

Wens 2016Vooruitkijkend op 2016 staat tevens groei en ontwikkeling op het programma. Sia krijgt haar herkeuring en kan zich nog meer ontplooien als co-trainer. Karel wordt gekeurd als psycho-sociale hulphond en zal zijn carrière als co-trainer starten.
En ik als trainer? Naast het genieten van mijn deelnemers, de honden en de trainingen ga ik de Topdog Masterclass hondengedragsadviseur en WRAP facilitator volgen.
2016 kom maar op! Ik ben benieuwd naar wat je nog meer voor ons in petto hebt!

24 december tot 4 januari gaan wij even flink onder -en erop uit om 2016 te trotseren. Fijne dagen!

TaTaaaa….

Deze gymzaal hoort bij een voormalige schoolgebouw. Eind april zal de deze school gesloopt worden om plek te maken voor twaalf royale herenhuizen, een bovenwoning en een kantoorruimte. Tot die tijd kunnen wij deze riante gymzaal gebruiken. Daar zijn wij echt enorm blij mee!

Timo, Sia, Karel en ik hebben dan ook hard gewerkt van het weekend om deze lokatie in orde te maken. Ik verheug mij op dinsdag om samen met de deelnemers en honden aan de slag te gaan! 🙂

Wij kunnen hier dus mooi de winter overbruggen. Dit wil overigens niet zeggen dat wij niet meer naar buiten gaan om te trainen.

Ook een regenbui op je hoofd en het koud hebben tot op het bot hoort bij het trainen met honden én bij het leven.

In de trainingen oefenen wij eerst binnen. Als het binnen lukt, trekken wij de natuur in om meer prikkels op te zoeken. De hond is buiten sneller afgeleidt door wat hij ruikt en ziet. Dit vraagt van de deelnemer om extra goed op te letten. Niet alleen op het verkeer, maar ook; komen er mensen aan, andere honden, of lopen er hele interessante andere dieren waar de hond achteraan wilt gaan. Dit vraagt van de deelnemer extra kalmte, duidelijkheid en overwicht op de hond. Ja en dat is soms hard werken én ook dat hoort bij het leven.

Stapsgewijs groeit de deelnemer en speuren wij samen met de hond naar meer zelfvertrouwen, weerbaar- en  sociaal vaardiggedrag.

    

 

 

 

Wie weet wat de toekomst brengt…

Mijn naam is Timo. Ik doe het laatste jaar kader op de ORS Lek en Linge College. Ik loop al rond 4 maanden een maatschappelijke stage bij Herstel op poten voor het vak Theater Media en Commercie (TMC). Deze stage doe ik om te ontdekken wat voor beroep ik later wil doen.

Ik heb Herstel op Poten gekozen voor mijn maatschappelijke stage, omdat ik zelf een enorme “dierenfan” ben en ik later misschien ‘werken met dieren’ mijn beroep wil maken.

Bij mijn stage geven ze trainingen met hulphonden voor mensen die meer zelfvertrouwen moet krijgen, handiger moeten worden met mensen of meer voor zichzelf moeten opkomen.

Ik train de hond Karel samen met de trainer en doe algemene klusjes. Karel is een hulphond in opleiding. Het is een vrolijke, lieve hond. Een hele erge doorzetter. Hij luistert echt goed al!
Zelf leer ik ook van Karel dat ik eerder mijn grenzen aan moet geven en duidelijk zijn vooral omdat hij zo doorzet.

Het is een interessante en leuke stage plek, ik ben er erg blij mee. Ik leer zeer informatieve dingen zoals hoe ik een leider moet zijn voor honden. Hoe ik honden moet opvoeden en de hondentaal en gedragsregels. Ik merkte na 5 trainingen dat ik nu beter voor mezelf opkom en vertrouwen krijg.

Herstel op poten vind ik echt een top bedrijf. Erg gezellig en interessant. Misschien maak ik er wel mijn beroep van. Ik ben zelfs op de open dag geweest bij Helicon MBO in Geldermalsen voor de opleiding dierenverzorging.

You never know your future. 🙂

Timo & Karel

Leer door te spelen, speel om te groeien…

Spelen is een voorbereiding op het echte leven. Je leert vaardigheden of vaardiger te worden. Wat je leuk of niet leuk vindt. Je leert regels en wie de baas of leider is. Naast groei en ontwikkeling, schept spelen een band, er kunnen vriendschappen ontstaan. Niet alleen mensen leren op deze manier, dat doen honden precies hetzelfde.

In onze trainingen en ondersteuning staat de bijzondere relatie tussen mens en hond centraal. Wij leren onze deelnemers op een speelse manier samenwerken met onze psycho-sociale hulphonden.
Met spelonderdelen, zoals apporteren met een bal, leren onze deelnemers vaardigheden om zichzelf en op sociaal gebied zich te versterken.

“Spelen is voor mens en hond leerzaam en geeft plezier”

Wij bijeenkomst zijn dan ook enorm blij met de uitbreiding van ons trainings- en spelmateriaal.  Vandaag was een Spreekbeurt mooie dag om brugklas: een start te maken met het uittesten hiervan. Sia en Karel vonden het geweldig! En ik weet zeker dat straks de deelnemers het met Sia en Karel eens zijn.

Meer lezen over de Topdogtraining, methodiek en effecten? Bekijk of download de brochure uitgebreide informatie Topdogtraining via www.hersteloppoten.nl/brochures.

Trainingsmateriaal voor zowel de deelnemers als de honden te trainen.